Ayıplı Mal Nedir? Bozuk Ürün İçin Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı
Ayıplı mal nedir, bozuk veya kusurlu ürün aldığınızda hangi haklarınız var? Dört seçimlik hak, zamanaşımı süresi, garanti farkı ve tüketici hakem heyetine başvuru.
Ayıplı mal; ambalajında, etiketinde, reklamında veya satıcının beyanında belirtilen özellikleri taşımayan ya da kullanım amacını karşılamayan kusurlu üründür. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre ayıplı mal alan tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönüp parasını geri almak, ayıp oranında bedel indirimi istemek, ürünün ücretsiz onarılmasını istemek veya ürünün ayıpsız yenisiyle değiştirilmesini istemek. Bu haklar için zamanaşımı süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, kural olarak teslimden itibaren 2 yıldır.
Yeni aldığınız buzdolabı soğutmuyor, ayakkabının tabanı bir ay içinde ayrıldı veya internetten gelen ürün ilandakinden farklı mı? Bu durumlarda kanun size güçlü haklar tanır.
Ayıplı mal hangi durumlarda söz konusu olur?
- Üründe üretim veya montaj kusuru varsa
- Ürün, ambalajında, etiketinde, kullanım kılavuzunda veya reklamında belirtilen özellikleri taşımıyorsa
- Satıcının söylediği nitelikleri karşılamıyorsa
- Benzer ürünlerden beklenen kullanım amacını karşılamıyorsa
- Eksik parça ile teslim edildiyse
Dört seçimlik hak
- Sözleşmeden dönme: Ürünü iade edip ödediğiniz bedeli geri almak.
- Bedel indirimi: Ürünü tutup ayıp oranında indirim istemek.
- Ücretsiz onarım: Tüm masraflar satıcıya ait olmak üzere onarım istemek.
- Ayıpsız misliyle değişim: Ürünün kusursuz bir benzeriyle değiştirilmesini istemek.
Bu haklara ek olarak, ayıp nedeniyle bir zarara uğradıysanız tazminat da isteyebilirsiniz.
Süreler
- Ayıplı mal için sorumluluk süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile teslimden itibaren 2 yıldır. Satıcının ayıbı ağır kusuruyla veya hileyle gizlediği durumlarda bu süre uygulanmaz.
- Ayıbı fark ettiğinizde vakit kaybetmeden satıcıya yazılı bildirimde bulunun.
Adım adım başvuru
- Ayıbı fotoğraflayın veya videoya çekin.
- Fatura veya fişinizi hazırlayın.
- Satıcıya hangi seçimlik hakkı kullandığınızı yazılı olarak bildirin (e-posta, iadeli taahhütlü mektup veya sitedeki talep formu).
- Talebiniz karşılanmazsa e-Devlet’teki Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden tüketici hakem heyetine başvurun.
İnternet alışverişlerindeki 14 günlük gerekçesiz iade hakkı ayrı bir haktır; ayrıntılar için internetten alınan ürün nasıl iade edilir rehberimize bakın.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Garanti ile ayıplı mal hakları aynı şey mi?
Hayır. Garanti belgesi, üretici veya ithalatçının belirli bir süre ücretsiz onarım taahhüdüdür. Ayıplı mal hakları ise kanundan doğar ve garanti süresinden bağımsız olarak satıcıya karşı kullanılabilir. Garanti kapsamında onarılan ürün belirli süre ve sayıda tekrar arızalanırsa değişim veya iade hakları da doğabilir.
Satıcı “servise gönderin” diyorsa ne yapmalıyım?
Dört seçimlik haktan hangisini kullanacağınızı seçme hakkı size aittir. Satıcı, seçtiğiniz hakkı yerine getirmenin orantısız güçlük yaratacağını gösteremedikçe talebinizi karşılamakla yükümlüdür. Talebinizi yazılı olarak iletin.
Hangi durumda tüketici hakem heyetine başvurabilirim?
Uyuşmazlık tutarı her yıl belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur ve ücretsizdir; başvuru e-Devlet’teki TÜBİS üzerinden yapılabilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir.
Kaynakça
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi
Bu rehber, editoryal ilkelerimize göre hazırlanmış ve kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. Bir hata fark ederseniz bize bildirin.
İlgili içerikler
İnternetten Alınan Ürün Nasıl İade Edilir? 14 Günlük Cayma Hakkı
İnternetten alınan ürünü gerekçesiz iade etme: 14 günlük cayma hakkı, bildirim nasıl yapılır, iade kargo masrafı, para iadesi süresi ve cayma hakkı olmayan ürünler.
İnternetten Güvenli Alışveriş Nasıl Yapılır? 10 Kontrol Adımı
İnternetten alışveriş yaparken dolandırıcılıktan korunmanın yolları: güvenilir site kontrolü, ETBİS kaydı, sanal kart, 3D Secure, sahte kampanyalar ve cayma hakkı.
50/30/20 Bütçe Kuralı Nedir? Maaşınızı Üçe Bölerek Bütçe Yapın
50/30/20 kuralıyla bütçe nasıl yapılır? Gelirin ihtiyaçlar, istekler ve birikim olarak bölünmesi, örnek hesaplama, Türkiye koşullarına uyarlama ve bütçe takibi.