İnsan Neden Esner? Esnemenin Nedenleri ve Bulaşıcı Esneme

Hepimiz günde birkaç kez esneriz; hatta bu yazıyı okurken bile esneyebilirsiniz. Bu kadar sıradan bir davranışın nedeni ise bilim insanlarını uzun süredir meşgul ediyor.

Esneme nasıl gerçekleşir?

Esneme; ağzın genişçe açılması, derin bir nefes alınması, çene ve yüz kaslarının gerilmesi ve ardından kısa bir nefes verilmesinden oluşur. Ortalama birkaç saniye sürer ve çoğu zaman gerinmeyle birlikte görülür.

İnsan neden esner? Başlıca açıklamalar

1. Beyni serinletme: Derin nefes ve çene hareketleri beyne giden kan akışını artırarak beyin sıcaklığını düzenliyor olabilir. Çalışmalarda insanların ılık ortamlarda, soğuk ortamlara göre daha sık esnediği gözlenmiştir.
2. Uyanıklık durumundaki geçişler: Esneme uyumadan önce ve uyandıktan sonra sıklaşır. Uyanıklıktan uykuya veya uykudan uyanıklığa geçişte beynin “vites değiştirmesine” yardımcı olabileceği düşünülür.
3. Can sıkıntısı ve dikkat: Tekdüze ortamlarda esneme artar; esnemenin dikkati yeniden toplamaya katkı sağlayabileceği öne sürülür.
4. Kulak basıncını dengeleme: Uçakta veya asansörde esnemek orta kulaktaki basıncı dengelemeye yardımcı olur.

Esneme neden bulaşıcıdır?

Başkasının esnediğini görmek, duymak, hatta esneme hakkında okumak bile esnetebilir. Bulaşıcı esneme insanlarda genellikle 4–5 yaşından sonra belirginleşir ve yakın olduğumuz kişilerde daha sık görülür. Bu nedenle bulaşıcı esnemenin empati ve sosyal bağlarla ilişkili olduğu düşünülür.

Sık esneme ne zaman önemlidir?

Sık esnemenin en yaygın nedeni yetersiz uykudur; kaç saat uyumalı rehberimize göz atabilirsiniz. Gündüz aşırı uyku hâli, gece horlama ve nefes durmasıyla birlikte görülen esneme uyku apnesi açısından değerlendirilmelidir. Uzun süre ekran karşısında çalışıyorsanız düzenli molalar ve masa başı egzersizleri yorgunluğu azaltabilir.