Amsterdam'da iki gün: kanal halkasından müze mahallesine
Amsterdam, ilk gün kanal halkasına ve Anne Frank Evi'ne, ikinci gün Rijksmuseum ile Van Gogh Müzesi'ne ayrılarak iki günde dengeli biçimde gezilebilir.

Kısaca
Amsterdam, ilk gün UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki 17. yüzyıl kanal halkası ve Prinsengracht kıyısındaki Anne Frank Evi'ne, ikinci gün Rijksmuseum ve Van Gogh Müzesi'nin bulunduğu Museumplein çevresine ayrılarak iki günde dengeli biçimde gezilebilir.
Amsterdam, adını 12. yüzyılda Amstel Nehri üzerine kurulan bir barajdan (Amstelredamme) alan, su üzerine kurulu bir başkenttir. İki gün, şehrin bütün kanal evlerini ve müzelerini tanımaya yetmez, ama Singelgracht’ın içinde kalan 17. yüzyıl kanal halkasını yürüyerek dolaşmaya ve Museumplein çevresindeki iki büyük müzeyi görmeye yeter. İlk gün kanal kıyılarına ve Anne Frank Evi’ne, ikinci gün Rijksmuseum ile Van Gogh Müzesi’ne ayrılır; bu ikili, şehrin hem 17. yüzyıldaki altın çağını hem de sanat koleksiyonlarını aynı çerçevede görmeyi sağlar.
Birinci gün: kanal halkası ve Anne Frank Evi
Güne, Herengracht, Keizersgracht ve Prinsengracht kanallarının kıyısında başlayın. Bu üç kanalın açılmasına 1613’te başlanmış, şehir 1585 ile 1665 arasında dört ayrı aşamada genişletilmiştir; 1660’lardan itibaren kanallar Amstel Nehri’ne doğru uzatılarak (Nieuwe Herengracht, Nieuwe Keizersgracht, Nieuwe Prinsengracht) şehre bugünkü hilal biçimini kazandırmıştır. Singelgracht’ın içinde kalan, resmî adıyla “Seventeenth-Century Canal Ring Area of Amsterdam inside the Singelgracht” olan 198,2 hektarlık bu alan, 1 Ağustos 2010’da UNESCO Dünya Miras Komitesi’nin 34. oturumunda Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır; kanal halkasının 400. yılı 2013’te kutlanmıştır. Kıyı boyunca sıralanan tuğla cepheli evlerin çoğu, 17. yüzyılın Hollanda Altın Çağı’ndan kalma ya da o döneme uygun biçimde yeniden inşa edilmiştir; her evin alınlığındaki farklı süsleme, bir zamanlar tüccarların kendi evlerini komşularından ayırt etmesine yarıyordu.
Öğleden sonrayı Prinsengracht kıyısındaki 263-267 numaralı binaya ayırın. 1635’te Dirk van Delft tarafından inşa edilen, kanal cephesi 1740’taki bir yenilemeden kalan bu binanın ön kısmında, 1 Aralık 1940’tan itibaren Otto Frank’in şirket ofisleri yer almıştır. Binanın arka kısmındaki Gizli Bölüm’de (Achterhuis) Frank ailesi ve dört kişi daha, yakalanmalarına kadar iki yıl bir ay boyunca gizlenmiştir. Anne Frank’in günlüğü, Hollandaca ilk baskısıyla “Het Achterhuis” adıyla 1947’de yayımlanmış; Anne Frank Vakfı 3 Mayıs 1957’de kurulmuş, bina müze olarak 3 Mayıs 1960’ta ziyarete açılmıştır. Müze 2024’te 1.208.327 ziyaretçi ağırlamıştır; bilet sayısı günlük olarak sınırlı tutulduğundan ziyaretin önceden, resmî kanaldan ayrılmış bir saatle planlanması gerekir.
İkinci gün: Rijksmuseum ve Van Gogh Müzesi
İkinci günü Museumplein çevresine ayırın. Rijksmuseum’un kökeni, 19 Kasım 1798’de Lahey’de kurulmasına, 1808’de Amsterdam’a taşınmasına dayanır; mimar Pierre Cuypers’in 1876’daki bir tasarım yarışmasını kazanmasının ardından bugünkü ana binanın inşaatına 1 Ekim 1876’da başlanmış, bina 13 Temmuz 1885’te açılmıştır. Yapı, 7 Aralık 2003’te kapsamlı bir onarım için kapatılmış, mimarlar Antonio Cruz ve Antonio Ortiz’in yürüttüğü ve 375 milyon avroya mal olan çalışmanın ardından 13 Nisan 2013’te Kraliçe Beatrix tarafından yeniden açılmıştır. Koleksiyon yaklaşık bir milyon eserden oluşur, bunların sekiz bini sergilenir; müze 2023’te 2.702.824 ziyaretçi ağırlamıştır. Rembrandt’ın 1642 tarihli Gece Devriyesi, koleksiyonun en çok aranan eseridir.
Museumplein’in hemen yanındaki Van Gogh Müzesi, 2 Haziran 1973’te açılmıştır. Ana bina, Hollanda hükümetinin 1963’teki görevlendirmesiyle mimar Gerrit Rietveld tarafından tasarlanmış, Rietveld bir yıl sonra vefat etmiştir; 1998-1999’daki genişlemede mimar Kisho Kurokawa’nın tasarladığı oval kanat eklenmiştir. Koleksiyon, 200 tablo, 400 çizim ve 700 mektuptan oluşur ve dünyanın en büyük Van Gogh koleksiyonudur; müze 2017’de 2,3 milyon ziyaretçi ağırlamıştır. Müzenin tarihinde ilginç bir kesit de 1991’deki soygundur: “Patates Yiyenler” dahil yirmi tablo çalınmış, hepsi otuz beş dakika içinde geri bulunmuştur.
Pratik notlar
Kanal halkası ve Prinsengracht kıyısı, düz ve kısa mesafelerle yürüyerek gezilebilecek bir bölgedir; Museumplein çevresindeki iki müze ise birbirine komşudur ve aynı öğleden sonra içinde art arda görülebilir. Anne Frank Evi, Rijksmuseum ve Van Gogh Müzesi’nin biletleri günlük olarak sınırlı sayıda satılır; her üçü için de ziyaretten önce resmî internet sitelerinden saatli bilet ayırtmak gerekir. Kanal kıyılarındaki kaldırımlar dar ve bisiklet trafiğine açıktır; yürürken bisiklet şeridinin sınırlarına dikkat etmek, şehirde gezinmenin önemli bir parçasıdır.
Amsterdam’dan akılda kalan, tek bir yapı değil, kanal kıyısında sıralanan alınlıklı evlerin su yüzeyindeki yansımasıdır. Benzer kısa bir şehir rotası arayanlar Budapeşte’de iki gün ya da Prag’da iki gün yazılarımıza, su kıyısındaki başka bir tarihi merkezi merak edenler Venedik’te iki gün yazımıza bakabilir.
Sık sorulanlar
Amsterdam'ın kanal halkası ne zaman UNESCO listesine girdi?
Singelgracht'ın içinde kalan 17. yüzyıl kanal halkası (Grachtengordel), 1 Ağustos 2010'da, UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 34. oturumunda Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Resmî adı 'Seventeenth-Century Canal Ring Area of Amsterdam inside the Singelgracht' olan alan 198,2 hektarı kapsar. Herengracht, Keizersgracht ve Prinsengracht kanallarının açılması 1613'te başlamış, şehir 1585-1665 arasında dört aşamada genişlemiştir.
Anne Frank ailesi gizli bölümde ne kadar süre saklandı?
Otto Frank'in şirket ofislerinin bulunduğu Prinsengracht 263-267 adresindeki binanın arka kısmındaki Gizli Bölüm'de (Achterhuis) Frank ailesi ve dört kişi daha, yakalanmalarına kadar iki yıl bir ay boyunca saklanmıştır. Bina, 1635'te Dirk van Delft tarafından inşa edilmiş, kanal cephesi 1740'taki bir yenilemeden kalmıştır. Anne Frank Vakfı 3 Mayıs 1957'de kurulmuş, bina müze olarak 3 Mayıs 1960'ta ziyarete açılmıştır.
Rijksmuseum'daki Gece Devriyesi tablosu hangi binada sergileniyor?
Rembrandt'ın 1642 tarihli Gece Devriyesi, mimar Pierre Cuypers'in 1876'daki bir yarışmayı kazanmasının ardından inşaatına 1 Ekim 1876'da başlanan ve 13 Temmuz 1885'te açılan ana binada sergilenir. Müzenin kökeni 19 Kasım 1798'de Lahey'de kurulmasına, 1808'de Amsterdam'a taşınmasına dayanır. Bina 2003-2013 arasında kapsamlı bir onarımdan geçmiş, 13 Nisan 2013'te yeniden açılmıştır; koleksiyon yaklaşık bir milyon eserden oluşur, bunların sekiz bini sergilenir.
Van Gogh Müzesi'nin binasını kim tasarladı?
Müzenin ana binası, Hollanda hükümetinin 1963'teki görevlendirmesiyle mimar Gerrit Rietveld tarafından tasarlanmış, Rietveld bir yıl sonra vefat etmiştir. 1998-1999'daki genişlemede mimar Kisho Kurokawa'nın tasarladığı oval kanat eklenmiştir. Müze 2 Haziran 1973'te açılmış; 200 tablo, 400 çizim ve 700 mektuptan oluşan, dünyanın en büyük Van Gogh koleksiyonunu barındırır.
Kaynaklar
- Wikipedia: Rijksmuseum
- Wikipedia: Van Gogh Museum
- Wikipedia: Anne Frank House
- Wikipedia: Grachtengordel
Bu yazı editoryal ilkelerimize göre hazırlandı. Bir hata görürseniz bize yazın.