Yaşlılarda Düşmeler Nasıl Önlenir? Evde Alınacak Önlemler
Yaşlılarda düşme riskini azaltmanın yolları: ev düzenlemeleri, denge ve kuvvet egzersizleri, ilaç ve göz kontrolü, doğru ayakkabı ve düştükten sonra yapılacaklar.
Yaşlılarda düşmeleri önlemek için evde kaygan halıları kaldırın veya kaymaz taban kullanın, koridor ve banyoya iyi aydınlatma ve gece lambası koyun, banyoya ve merdivenlere tutunma barı takın. Düzenli denge ve kuvvet egzersizleri düşme riskini azaltır. Kullanılan ilaçların baş dönmesi yapıp yapmadığını hekimle gözden geçirin, göz kontrollerini yaptırın ve kaymaz tabanlı, ayağı saran ayakkabılar giyin.
Düşmeler, yaşlılarda yaralanmaların en sık nedenlerindendir ve kalça kırığı gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. İyi haber şu ki düşmelerin önemli bir kısmı önlenebilir.
Evde yapılacak düzenlemeler
Tüm ev
- Kaygan halıları kaldırın veya altına kaymaz taban yapıştırın.
- Yerdeki kablo, ayakkabı ve eşyaları geçiş yollarından kaldırın.
- Sık kullanılan eşyaları uzanmadan alınabilecek yüksekliğe yerleştirin.
Aydınlatma
- Koridor, banyo ve yatak odası arasına gece lambası koyun.
- Lamba düğmesini yataktan ulaşılabilecek bir yere koyun.
Banyo
- Küvet veya duş içine kaymaz paspas koyun.
- Klozet ve duş yanına tutunma barı taktırın.
- Gerekirse duş taburesi kullanın.
Merdivenler
- Her iki tarafa sağlam tırabzan taktırın.
- Basamak kenarlarını kontrast renkli bantla belirginleştirin.
Sağlıkla ilgili önlemler
- Hareket edin: Denge ve kuvvet egzersizleri düşme riskini azaltır. Dünya Sağlık Örgütü yaşlılara haftada en az üç gün denge ve kuvvet çalışması önerir.
- İlaçları gözden geçirin: Baş dönmesi yapan ilaçları hekiminizle değerlendirin.
- Görme ve işitmeyi kontrol ettirin: Gözlük numarası güncel olmalıdır.
- Ayağa yavaş kalkın: Yataktan kalkarken önce oturup birkaç saniye bekleyin.
- Doğru ayakkabı giyin: Terlik yerine topuğu saran, kaymaz tabanlı ayakkabılar tercih edin.
- Kemik sağlığını koruyun: Yeterli kalsiyum ve D vitamini için hekiminize danışın; D vitamini rehberimiz yardımcı olabilir.
Daha önce düşmüş olmak yeni bir düşme riskini artırır. Bu nedenle bir düşme yaşandığında, yaralanma olmasa bile hekime bildirmek önemlidir.
Önemli: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Kronik bir hastalığınız, gebelik durumunuz veya düzenli kullandığınız bir ilaç varsa önerileri uygulamadan önce hekiminize danışın.
Sık sorulan sorular
Yaşlı yakınım düştü, ne yapmalıyım?
Hemen ayağa kaldırmaya çalışmayın. Önce bilincini, ağrısını ve hareket edip edemediğini kontrol edin. Baş çarpması, şiddetli ağrı, kalçada veya bacakta şekil bozukluğu, bilinç değişikliği varsa 112’yi arayın. Kan sulandırıcı kullananlarda baş çarpması hafif görünse bile mutlaka değerlendirilmelidir.
Düşme riskini hangi ilaçlar artırır?
Uyku ilaçları, sakinleştiriciler, bazı antidepresanlar, tansiyon ilaçları ve idrar söktürücüler baş dönmesi veya tansiyon düşüklüğüne yol açarak düşme riskini artırabilir. İlaçları kendiniz bırakmayın; hekiminizle gözden geçirin.
Düşme alarmı kullanmak faydalı mı?
Yalnız yaşayan yaşlılar için boyuna takılan acil çağrı cihazları veya düşme algılayan akıllı saatler, düştükten sonra uzun süre yardımsız kalma riskini azaltır.
Kaynakça
- Dünya Sağlık Örgütü – Düşmeler bilgi notu
- ABD Ulusal Yaşlanma Enstitüsü (NIA) – Düşmeleri ve kırıkları önleme
Bu rehber, editoryal ilkelerimize göre hazırlanmış ve kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. Bir hata fark ederseniz bize bildirin.
İlgili içerikler
Evde Çocuk Güvenliği Kontrol Listesi: Oda Oda Alınacak Önlemler
Bebek ve küçük çocuklar için ev güvenliği kontrol listesi: zehirlenme, düşme, boğulma, yanık ve devrilen mobilyalara karşı oda oda alınacak önlemler ve acil numaralar.
Günde Kaç Adım Atılmalı? 10.000 Adım Gerçekten Gerekli mi?
Sağlık için günde kaç adım yeterli? 10.000 adım hedefinin kökeni, araştırmaların yaşa göre önerdiği adım sayıları ve DSÖ'nün hareket önerileri.
D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur? Günlük İhtiyaç ve Güneş
D vitamini kaynakları: yağlı balık, yumurta sarısı ve zenginleştirilmiş besinler. Yaşa göre günlük ihtiyaç, güneşin rolü ve takviye kullanırken dikkat edilecekler.